Rolniku – upadek to nie przypadek

KRUS ostrzega – blisko połowa wszystkich wypadków przy pracach w gospodarstwach rolnych to upadki osób. W 2017 roku do Placówki Terenowej KRUS w Piotrkowie Trybunalskim zgłoszono 154 wypadki przy pracy rolniczej. Blisko 55% z nich stanowiły upadki osób.

KRUS ostrzega i instruuje, co zrobić, kiedy już do wypadku dojdzie.

Dane statystyczne, którymi dysponuje Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wskazują, iż corocznie blisko połowa wszystkich wypadków przy pracach w gospodarstwach rolnych to upadki osób. W 2017 roku do Placówki Terenowej KRUS w Piotrkowie Trybunalskim zgłoszono 154 wypadki przy pracy rolniczej. Blisko 55% z nich stanowiły upadki osób.

Duża ilość upadków rolników podczas pracy jest spowodowana złym stanem nawierzchni podwórzy i ciągów komunikacyjnych na terenie gospodarstwa, który ulega dodatkowemu pogorszeniu na skutek warunków atmosferycznych. Szczególnie w okresie zimowym opa­dy śniegu i deszczu oraz towarzyszące opadom mrozy powodują, że podłoże staje się śli­skie, grząskie i nierówne.

Często do upadków na terenie gospodarstw dochodzi także wskutek pośpiechu poszkodo­wanych oraz braku dbałości o ciągi komunikacyjne, które nie są wydzielone lub zostają źle wydzielone, albo też wskutek nieuprzątania dojść do budynków i nieporządku wewnątrz obiektów. Niejednokrotnie przyczyną upadku bywa również wyeksploatowane albo zabru­dzone obuwie robocze.

Z prowadzonych przez Kasę analiz wynika, że szczególnie często zdarzają się potknięcia o wysokie progi w wejściach i przejściach budynków inwentarskich. Wiele budynków inwentarskich starego typu posiada takie zagrożenia konstrukcyjne.
Kolejna liczna grupa urazów w gospodarstwie rolnym powstaje w wyniku wypadków spowodowanych upad­kiem osób ze strychów, poddaszy, stodół i innych budynków gospodarczych, podczas układania i zrzucania pasz objętościowych i słomy przez niezabezpieczone otwory zrzutowe w stropach i ścianach budynków. Upadek ze strychu lub poddasza najczęściej kończy się ciężkimi ob­rażeniami ciała, a nawet śmiercią poszkodowanych. Każ­dego roku zdarzają się także tragiczne w skutkach wpad­nięcia do niezabezpieczonych dołów i odkrytych studzie­nek ściekowych, szamb, zbiorników na gnojowicę.

Wśród przyczyn upadków obserwujemy również: nieprawidłowy sposób wchodzenia i schodzenia z maszyn rolniczych oraz nieprawidłowo skonstruowane i usytuowane drabi­ny. Zarówno szczeble drabin, jak i stopnie przy ciągnikach i maszynach często zabrudzone są ziemią oraz resztkami roślinnymi, co sprzyja ześlizgnięciom i upadkom z wysokości. Takie upadki kończą się często groźnymi urazami kończyn dolnych i górnych.
W trosce o własne bezpieczeństwo, w okresie mniejszej liczby prac rolniczych warto po­myśleć o poprawie stanu bezpieczeństwa w swoim gospodarstwie oraz o wyeliminowaniu zaniedbań występujących w obejściu, które mogą doprowadzić do wypadku.

Aby zminimalizować ryzyko upadków przy pracy w gospodarstwie rolnym należy:

– likwidować śliskość nawierzchni przejść komunikacyjnych poprzez usuwanie śniegu, posypywanie oblodzeń piaskiem, popiołem lub trocinami;
– wyrównywać i w miarę możliwości utwardzić nawierzchnie placów i przejść;
– utrzymywać czystość i porządek na podwórzu oraz w ciągach komunikacyjnych;
– stosować obuwie z antypoślizgowym protektorem podeszwy, najlepiej z cholewką chroniącą kostkę;
– na ośnieżonych lub oblodzonych powierzchniach stosować nakładki na obuwie, tzw. raczki antypoślizgowe;
– naprawiać uszkodzone stopnie oraz zamontować barierki wzdłuż ciągu schodów i na podeście;
– zabezpieczać otwory zrzutowe na strychach, poddaszach;
– stosować bezpieczne drabiny i podesty przy pracach na wysokości (bezpieczna drabina ma mocne i właściwie zamocowane szczeble, jest zabezpieczona przed poślizgiem lub przechyłem – u dołu gumowymi lub ostrymi zakończeniami, u góry hakami; kąt nachylenia drabiny powinien wynosić od 65° do 75°, a drabina powinna wystawać minimum 0,75 m nad powierzchnię, na którą wchodzi użytkownik);
– schodzić z ciągnika rolniczego plecami skierowanymi w kierunku zejścia (tak jak podczas wchodzenia), przytrzymując się przeznaczonych do tego uchwytów;
– oświetlać miejsca, w których się poruszamy;
– w przypadku braku możliwości usunięcia progów, oznaczyć je w widoczny spo­sób.

W każdej placówce KRUS dostępne są bezpłatne broszury i ulotki związane z kampanią „Upadek to nie przypadek”. Na stronie internetowej Kasy (www.krus.gov.pl) jest możli­wość obejrzenia filmu pod tym samym tytułem. W materiałach tych szczegółowo omówio­no sposoby zapobiegania upadkom osób w gospodarstwach rolnych. Zachęcamy do zapo­znania się z publikacjami.

Na szkoleniach organizowanych dla rolników, pracownicy Kasy przekazują bezprzewodo­we lampy LED z czujnikiem ruchu, które mogą być wykorzystane do doświetlania miejsc potencjalnie niebezpiecznych. W konkursach wiedzy o BHP w rolnictwie, organizowanych na zakończenie szkoleń, do wygrania są nakładki antypoślizgowe na obuwie i taśmy anty­poślizgowe.

Przypominamy również, że zgłoszenia wypadku przy pracy rolniczej powinien dokonać poszkodowany lub inna osoba niezwłocznie po zaistnieniu zdarzenia. Zgłoszenia można dokonać osobiście, telefonicznie, za pośrednictwem poczty lub drogą elektroniczną, w Pla­cówce Terenowej KRUS w Piotrkowie Trybunalskim. Późne zgłoszenie wypadku utrudni przeprowadzenie postępowania powypadkowego i może mieć wpływ na przyznanie prawa do jednorazowego odszkodowania.

Tomasz Nowicki

dyrektor Oddziału Regionalnego KRUS w Łodzi